الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

122

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

اين‌ها نمونه هايى از كتاب خدا و سنت نبوى صلى الله عليه و آله بود كه ذكر كرديم ، و اگر بخواهيم تمام موارد آن در ساير روايات و استعمالات فصحا در شعر و نثر را جمع كنيم ، كلام طولانى شده و موجب خستگى مىشود . و همين مقدار براى اثبات شيوع استعمال تركيب « لا » - كه براى نفى جنس است - در معناى نهى كفايت مىكند . و در ردّ سخن كسانى كه براى ابطال احتمال نفى ، گفته‌اند نفى به معنى نهى است ؛ بايد گفت هر چند استعمال در اين معنا كم نيست ؛ ولى اين تركيب براى اين معنا نيست » « 1 » . در تأييد اين سخن در جاى ديگر از رساله اش اين‌گونه آمده است : « اكنون بعضى از كلمات اهل لغت و زبان شناسان ماهر را نقل مىكنيم تا ببينيد كه همه آن‌ها متفق‌اند بر اين‌كه از « لا ضرر » ، نهى اراده شده ، و شكى در آن نكرده و احتمال خلاف آن را هم نداده‌اند : در « النهاية الأثيرية » : لا ضرر ، يعنى نبايد شخصى به برادرش ضرر وارد كند و در حق او نقصى وارد كند ؛ و « لا ضرار » بر وزن فِعال از ماده « الضرر » ، يعنى اگر برادرش به او ضررى وارد كرد ، او را با ضرر متقابل مجازات نكند . در « لسان العرب » كه كتاب لغت ارزشمندى است در 20 جلد :

--> ( 1 ) . قاعدة لا ضرر ( شيخ الشريعة ) ، ص 24 .